Wie zijn woning grondig wil renoveren, denkt steeds vaker aan een warmtepomp als energiezuinige verwarmingsoplossing. Maar welke warmtepomp past het best bij jouw woning? Kun je bestaande radiatoren behouden? En welke renovatiewerken zijn nodig om een warmtepomp efficiënt te laten functioneren?
Bij een energetische totaalrenovatie draait het niet alleen om de keuze van de verwarmingsinstallatie. Ook de isolatie, ventilatie, vloeropbouw en warmteafgifte spelen een belangrijke rol. Een doordachte aanpak zorgt ervoor dat alle onderdelen optimaal op elkaar afgestemd worden.
1. Welke soorten warmtepompen bestaan er?
Er bestaan verschillende types warmtepompen. De drie meest toegepaste systemen zijn:
Lucht-waterwarmtepomp
Een lucht-waterwarmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die via een watercircuit af aan de verwarmingsinstallatie. Dit systeem wordt vaak gecombineerd met vloerverwarming en kan ook sanitair warm water produceren.
Bij een geschikte installatie kan de vloerverwarming in de zomer ook voor koeling zorgen, waardoor de binnentemperatuur met enkele graden kan dalen.
Bij een grondige totaalrenovatie is dit vaak een interessante oplossing, zeker wanneer de bestaande vloeren en verwarmingsleidingen toch vernieuwd worden.
Lucht-luchtwarmtepomp
Een lucht-luchtwarmtepomp verwarmt of koelt ruimtes rechtstreeks via binnenunits. Dit systeem kennen we ook als airconditioning.
Het is bijzonder geschikt voor slaapkamers, bureauruimtes of als aanvullende verwarming. Er is geen vloerverwarming nodig, maar voor sanitair warm water moet een afzonderlijke oplossing voorzien worden.
Geothermische warmtepomp
Een geothermische warmtepomp haalt warmte uit de bodem, meestal via verticale boringen. Door de relatief stabiele bodemtemperatuur kan dit systeem een hoog rendement behalen.
De investering ligt doorgaans hoger en de mogelijkheden voor boringen moeten vooraf onderzocht worden.
2. Is jouw woning geschikt voor een warmtepomp?
Een warmtepomp werkt doorgaans het efficiëntst wanneer de woning weinig warmte verliest en verwarmd kan worden met een lage watertemperatuur.
Daarom bekijken we bij een energetische renovatie eerst de isolatie van het dak, de buitenmuren, de vloeren en het buitenschrijnwerk. Ook luchtdichtheid en ventilatie spelen een belangrijke rol.
Vervolgens wordt via een warmteverliesberekening bepaald hoeveel verwarmingsvermogen iedere ruimte nodig heeft.
Op basis daarvan kunnen we de juiste warmtepomp en het geschikte warmteafgiftesysteem kiezen.
Een bestaande woning hoeft dus niet noodzakelijk volledig gerenoveerd te zijn om een warmtepomp te kunnen plaatsen. Maar hoe beter de verschillende onderdelen op elkaar afgestemd zijn, hoe efficiënter de installatie doorgaans kan werken.
3. Waarom is vloerverwarming zo interessant?
Vloerverwarming is bijzonder geschikt voor een warmtepomp omdat de warmte over een groot vloeroppervlak verspreid wordt.
Daardoor kan de woning meestal verwarmd worden met een relatief lage watertemperatuur, bijvoorbeeld rond 30 tot 35 °C. Dit draagt bij aan een hoger rendement van de warmtepomp.
Bij een totaalrenovatie waarbij de bestaande vloeren volledig vernieuwd worden, is het vaak interessant om meteen vloerverwarming te voorzien.
Maar daarvoor moet voldoende ruimte beschikbaar zijn voor de volledige vloeropbouw, inclusief isolatie, verwarmingsleidingen, chape en vloerafwerking.
Een goede vloerisolatie is daarbij minstens even belangrijk als de vloerverwarming zelf.
4. Kun je bestaande radiatoren behouden?
Dat kan in bepaalde gevallen, maar is niet vanzelfsprekend.
Veel bestaande radiatoren werden ontworpen voor verwarmingsinstallaties met hogere watertemperaturen. Wanneer de aanvoertemperatuur daalt, vermindert ook het vermogen dat de radiator kan afgeven.
Of bestaande radiatoren behouden kunnen blijven, hangt af van het warmteverlies van de ruimte en het beschikbare radiatorvermogen bij de gekozen watertemperatuur.
Soms volstaan de bestaande radiatoren na een grondige isolatierenovatie. In andere gevallen zijn grotere radiatoren, lagetemperatuurradiatoren of ventiloconvectoren nodig.
Er bestaan ook warmtepompen die hogere watertemperaturen kunnen produceren. Het rendement ligt bij hogere temperaturen doorgaans wel lager.
Daarom bekijken we bij een energetische renovatie altijd de combinatie van isolatie, verwarmingsinstallatie en warmteafgifte.
5. Welke renovatiewerken komen er bij kijken?
Een warmtepomp plaatsen tijdens een totaalrenovatie betekent vaak meer dan het vervangen van een bestaande verwarmingsketel.
Wanneer je kiest voor vloerverwarming en de bestaande vloeropbouw onvoldoende ruimte biedt, kan het nodig zijn om de vloeren volledig uit te breken.
Vervolgens wordt een nieuwe vloeropbouw voorzien, met de nodige vochtwering, isolatie, vloerverwarming, chape en vloerafwerking.
Daarnaast kunnen ook andere aanpassingen noodzakelijk zijn:
- Vernieuwen van verwarmingsleidingen en technische installaties.
- Voorzien van voldoende ruimte voor de warmtepomp en eventueel een voorraadvat voor sanitair warm water.
- Aanpassen van de elektrische installatie.
- Voorzien van leidingdoorvoeren en een geschikte locatie voor de buitenunit.
- Afstemmen van de verwarming op eventuele koeling en ventilatie.
De exacte werken verschillen van woning tot woning.
Daarom is het belangrijk om deze keuzes al tijdens de voorbereiding van de totaalrenovatie te maken. Zo kunnen de technische installaties en bouwkundige werken efficiënt op elkaar afgestemd worden.
6. Wat kost een warmtepomp bij een totaalrenovatie?
De totale investering hangt af van het type warmtepomp, het benodigde vermogen en de bestaande toestand van de woning.
Ook de productie van sanitair warm water, de warmteafgifte en eventuele bouwkundige aanpassingen beïnvloeden het budget.
Een warmtepomp plaatsen in een woning met geschikte radiatoren vraagt bijvoorbeeld een heel andere investering dan een renovatie waarbij alle vloeren uitgebroken en opnieuw opgebouwd moeten worden.
Daarom is het belangrijk om niet alleen de aankoopprijs van de warmtepomp te vergelijken, maar ook de volledige installatiekost en de bijhorende renovatiewerken.
Een doordachte keuze houdt rekening met het wooncomfort, het verwachte energieverbruik, de totale investering en de toekomstige gebruikskosten.
Een energetische renovatie met visie.
Bij Renovatief Verbouwen geloven we dat energiezuinig renoveren verder gaat dan het plaatsen van een warmtepomp. Het begint bij een doordachte aanpak waarbij isolatie, ventilatie en verwarming optimaal op elkaar worden afgestemd. Samen met onze technische partners begeleiden we je naar een comfortabele, energiezuinige woning, met aandacht voor kwaliteit, duurzaamheid en jouw renovatiebudget.